Foto: Shutterstock

Ratsionda meva va boshqa oziq-ovqatlarning yetishmasligi uyqu sifatining yomonlashishiga va uyqu davomiyligi qisqarishiga olib kelishi mumkin.

Bu AQSHlik olimlar tomonidan 2011 — 2016-yil oraligʻida oʻtkazilgan soʻrovlar maʼlumotlarini tahlil qilish jarayonida maʼlum boʻldi. Tadqiqotda meva va sabzavotlar, dukkakli hamda toʻliq donli mahsulotlarni yetarlicha isteʼmol qilmagan odamlarning uyqu muddati kamroq ekanligini aniqlandi.

Keyin tadqiqotchilar 21 yoshdan 30 yoshgacha boʻlgan mingdan ortiq odamni alohida tahlil qilishdi. Ularga onlayn koʻrsatmalar orqali meva va sabzavotlarni isteʼmol qilishni oshirish tavsiya qilib borildi. Oʻz parhezini oʻzgartirishga muvaffaq boʻlganlar, uch oydan soʻng uyqu sifati yaxshilangani va uyqusizlik belgilari kamayganligi haqida xabar berishdi.

Tadqiqotda yogʻli baliq, sut mahsulotlari, kivi, rezavorlar (gilos, qulupnay va koʻkatlar), yongʻoq va bodom, banan ham uyqu uchun foydali ekanligi maʼlum boʻldi. Ularni isteʼmol qilishning asosiy sabablaridan biri miyadagi uyqu-uygʻonish davrlarining muhim regulyatori boʻlgan melatonin ishlab chiqarishni koʻpaytirishdir. Tolaga boy oziq-ovqatlar (loviya va joʻxori uni) va baʼzi protein manbalari, ayniqsa triptofan aminokislotalari (masalan, parranda goʻshti) yuqori boʻlgan mahsulotlar ham yaxshi uyquga yordam beradi. Foydali boʻlishi mumkin boʻlgan individual ozuqa moddalariga magniy, D vitamini, temir, omega-3 yogʻ kislotalari va marganes kiradi.

Baʼzi ovqatlar uyqu sifatini buzishi mumkin. Burger, kartoshka va qayta ishlangan ovqatlarda mavjud boʻlgan toʻyingan yogʻlar sekin uyquning muhim bosqichini kamaytirishi mumkin. Oq non va makarondan olingan tozalangan uglevodlar tezda hazm boʻladi. Kechki ovqat uchun ularni isteʼmol qilish tunda ochlikdan uygʻonishga olib kelishi mumkin.

Spirtli ichimliklarning dastlabki tinchlantiruvchi taʼsiri uxlashni osonlashtirishi mumkin boʻlsada, u uyqu rejimini buzadi. Yotishdan oldin olti soatdan kamroq vaqt ichida kofe ichish ham uxlashni qiyinlashtirishi mumkin, chunki u uyquni keltirib chiqaradigan adenozin gormonini bloklaydi.