Illyustrativ foto

Har yili dunyo boʻylab 20 million nafar odamda saraton kasalligi aniqlanmoqda va Turkiyada bu koʻrsatkich 240 000 nafarni tashkil qiladi. Bu haqda Turkiya Tibbiy onkologiya jamiyati raisi professor Nuri Karadurmush maʼlum qildi.

Karadurmush saraton kasalligi sogʻliqni saqlashning asosiy muammosi boʻlib qolishini taʼkidlab, erta tashxis qoʻyish muhimligini bildirdi. Uning qoʻshimcha qilishicha, atrof-muhit omillari, turmush tarzi va jismoniy sharoitlar saraton kasalligining rivojlanishiga sezilarli taʼsir koʻrsatmoqda.

“1950-yillardan 2000-yillarga qadar saraton kasalligidan besh yillik omon qolish darajasi taxminan 59 foizni tashkil etgan. Bugungi kunda biz bu koʻrsatkich 70 foizga yetganini bilamiz. Bizda profilaktika choralari va samarali yechimlar mavjud”, — deydi u.

Davolash haqida gapirar ekan, Karadurmush monoterapiya sifatida ham, maqsadli dorilar bilan birgalikda ham kimyoterapiyaning muhimligini taʼkidladi.

“Maqsadli dorilar 22 turdagi saraton kasalligida qoʻllaniladi va soch toʻkilishiga yoki kuchli charchoqqa olib kelmaydi. Eng muhimi, bemorlar ularni hayot sifatini pasaytirmasdan uyda qabul qilishlari mumkin. Immunoterapiya hozirda yetti turdagi saraton kasalligi uchun davlat tomonidan qoplanadi va deyarli barcha onkologik kasalliklar uchun umid manbai hisoblanadi. Bu dorilar tananing himoya limfotsitlarini faollashtiradi. Tasdiqlangan ilmiy yondashuvlar tufayli besh yillik umumiy omon qolish darajasi 70 foizga yetdi”, — deydi u.

Kannabis saratonga davo emas…

Karadurmush shuningdek, kannabis, yuqori dozada S vitamini yoki oʻsimlik dori vositalari saraton kasalligini davolashi mumkinligini daʼvo qiladigan shaxslarning notoʻgʻri maʼlumotlaridan ogohlantirdi.

“Kannabis ogʻriq qoldiruvchi vosita boʻlib xizmat qilishi mumkin, oʻsimlik vositalari esa umumiy farovonlikni qisman qoʻllab-quvvatlashi mumkin, ammo ular kimyoterapiya yoki maqsadli terapiya oʻrnini bosishini daʼvo qilish xatodir. Tasdiqlangan terapiyani kechiktirish bemorlarni, ayniqsa dastlabki bosqichlarda, muvaffaqiyatga erishish imkoniyatidan mahrum qiladi. Biz jamiyatni ijobiy fanga ishonishga, erta tashxisni eʼtiborsiz qoldirmaslikka va tibbiy yordamni kechiktirmaslikka chaqiramiz”, — dedi u.

Professor Mehmet Ali Nahit Shendur ayollarda saraton kasalligining har toʻrtdan biri koʻkrak bezi saratoni ekanligini taʼkidlab, erta tashxis qoʻyishning muhimligini taʼkidladi.

“Muntazam tekshiruvlar juda muhim”, — deydi u.

Uning soʻzlariga koʻra, barcha saraton kasalliklarining 30 foizidan 50 foizigacha atrof-muhit omillari va oldini olish mumkin boʻlgan sabablar bilan bogʻliq.

“Chekish barcha saraton holatlarining taxminan 30 foiziga sabab boʻladi. Chekish bosh va boʻyin, yoʻgʻon ichak va bachadon saratonida ham muhim rol oʻynaydi”, — deydi professor.

Ilmiy boʻlmagan usullar davolashni kechiktiradi

Professor Gekchen Inanch Imamoʻgʻli ilmiy boʻlmagan usullar davolanishni kechiktirishga olib kelishi haqida ogohlantirdi. “Davolashning muvaffaqiyati yoshga, jinsga, yashash sharoitlariga va ovqatlanishga, shuningdek, kasallikning turi va bosqichiga bogʻliq. Shaxsiylashtirilgan yondashuv bilan ommaviy axborot vositalarida reklama mazmuni koʻpincha universal «moʻjizaviy davolash” haqida notoʻgʻri taassurot qoldiradi. Biz bemorlarga bunday daʼvolarga ishonmaslikni qatʼiy tavsiya qilamiz», — deydi u.

Karadurmush mRNA vaksinalari kelajakda saraton kasalligiga qarshi kurash yoʻnalishini ijobiy oʻzgartirish va unga yangi turtki berish salohiyatiga ega ekanligini taʼkidladi.

Oʻz navbatida, Shendur tadqiqot natijalari ijobiy rivojlanayotganini va keyingi ikki yil ichida tasdiqlash bosqichiga yaqinlashishi mumkinligini taʼkidladi.

“2030-yillardan keyin mRNA vaksinalari saraton kasalligini davolashning ajralmas qismiga aylanadi”, — deya xulosa qildi u.