Иллюстратив фото

Ҳар йили дунё бўйлаб 20 миллион нафар одамда саратон касаллиги аниқланмоқда ва Туркияда бу кўрсаткич 240 000 нафарни ташкил қилади. Бу ҳақда Туркия Тиббий онкология жамияти раиси профессор Нури Карадурмуш маълум қилди.

Карадурмуш саратон касаллиги соғлиқни сақлашнинг асосий муаммоси бўлиб қолишини таъкидлаб, эрта ташхис қўйиш муҳимлигини билдирди. Унинг қўшимча қилишича, атроф-муҳит омиллари, турмуш тарзи ва жисмоний шароитлар саратон касаллигининг ривожланишига сезиларли таъсир кўрсатмоқда.

«1950 йиллардан 2000 йилларга қадар саратон касаллигидан беш йиллик омон қолиш даражаси тахминан 59 фоизни ташкил этган. Бугунги кунда биз бу кўрсаткич 70 фоизга етганини биламиз. Бизда профилактика чоралари ва самарали ечимлар мавжуд», — дейди у.

Даволаш ҳақида гапирар экан, Карадурмуш монотерапия сифатида ҳам, мақсадли дорилар билан биргаликда ҳам кимётерапиянинг муҳимлигини таъкидлади.

«Мақсадли дорилар 22 турдаги саратон касаллигида қўлланилади ва соч тўкилишига ёки кучли чарчоққа олиб келмайди. Энг муҳими, беморлар уларни ҳаёт сифатини пасайтирмасдан уйда қабул қилишлари мумкин. Иммунотерапия ҳозирда етти турдаги саратон касаллиги учун давлат томонидан қопланади ва деярли барча онкологик касалликлар учун умид манбаи ҳисобланади. Бу дорилар тананинг ҳимоя лимфоцитларини фаоллаштиради. Тасдиқланган илмий ёндашувлар туфайли беш йиллик умумий омон қолиш даражаси 70 фоизга етди», — дейди у.

Каннабис саратонга даво эмас…

Карадурмуш шунингдек, каннабис, юқори дозада С витамини ёки ўсимлик дори воситалари саратон касаллигини даволаши мумкинлигини даъво қиладиган шахсларнинг нотўғри маълумотларидан огоҳлантирди.

«Каннабис оғриқ қолдирувчи восита бўлиб хизмат қилиши мумкин, ўсимлик воситалари эса умумий фаровонликни қисман қўллаб-қувватлаши мумкин, аммо улар кимётерапия ёки мақсадли терапия ўрнини босишини даъво қилиш хатодир. Тасдиқланган терапияни кечиктириш беморларни, айниқса дастлабки босқичларда, муваффақиятга эришиш имкониятидан маҳрум қилади. Биз жамиятни ижобий фанга ишонишга, эрта ташхисни эътиборсиз қолдирмасликка ва тиббий ёрдамни кечиктирмасликка чақирамиз», — деди у.

Профессор Меҳмет Али Наҳит Шендур аёлларда саратон касаллигининг ҳар тўртдан бири кўкрак бези саратони эканлигини таъкидлаб, эрта ташхис қўйишнинг муҳимлигини таъкидлади.

«Мунтазам текширувлар жуда муҳим», — дейди у.

Унинг сўзларига кўра, барча саратон касалликларининг 30 фоизидан 50 фоизигача атроф-муҳит омиллари ва олдини олиш мумкин бўлган сабаблар билан боғлиқ.

«Чекиш барча саратон ҳолатларининг тахминан 30 фоизига сабаб бўлади. Чекиш бош ва бўйин, йўғон ичак ва бачадон саратонида ҳам муҳим роль ўйнайди», — дейди профессор.

Илмий бўлмаган усуллар даволашни кечиктиради

Профессор Гекчен Инанч Имамўғли илмий бўлмаган усуллар даволанишни кечиктиришга олиб келиши ҳақида огоҳлантирди. «Даволашнинг муваффақияти ёшга, жинсга, яшаш шароитларига ва овқатланишга, шунингдек, касалликнинг тури ва босқичига боғлиқ. Шахсийлаштирилган ёндашув билан оммавий ахборот воситаларида реклама мазмуни кўпинча универсал «мўъжизавий даволаш» ҳақида нотўғри таассурот қолдиради. Биз беморларга бундай даъволарга ишонмасликни қатъий тавсия қиламиз», — дейди у.

Карадурмуш mRNA вакциналари келажакда саратон касаллигига қарши кураш йўналишини ижобий ўзгартириш ва унга янги туртки бериш салоҳиятига эга эканлигини таъкидлади.

Ўз навбатида, Шендур тадқиқот натижалари ижобий ривожланаётганини ва кейинги икки йил ичида тасдиқлаш босқичига яқинлашиши мумкинлигини таъкидлади.

«2030 йиллардан кейин mRNA вакциналари саратон касаллигини даволашнинг ажралмас қисмига айланади», — дея хулоса қилди у.