Иллюстратив фото

Кучли иммунитетга сурункали яллиғланиш эвазига эришиш мумкин. Бундай хулосага АҚШнинг Канзас университети саратон маркази олимлари томонидан келинди.

Олимлар ҳужайра ўлими (пироптоз) жараёнини ўрганишди. Пироптоз — бу яллиғланишни келтириб чиқарадиган ҳужайра ўлимининг дастурлаштирилган ва бошқариладиган жараёни. Ушбу реакция давомида иммунитет ҳужайралари яллиғланиш реакциясини кучайтириш ва вируслар ёки бактериялардан тезроқ қутулиш учун ўзларини йўқ қилади. Бу жараён «ўлим бурмаси» доменининг оқсиллари томонидан қўзғатилади. Патогенлар билан алоқа қилганда, улар ҳужайранинг ёрилиши ва яллиғланиш сигналларининг тарқалишига олиб келадиган кристалл тузилмаларни ҳосил қилади.

Янги тадқиқот шуни кўрсатдики, бу оқсиллар инфекциясиз ҳам ўз-ўзидан йиғилиб, ҳужайра ўлимини қўзғатиши мумкин. Бу доимий, паст даражадаги яллиғланишга олиб келади. Бу ёшга қараб кўплаб касалликлар — саратон ва Альцгеймер касаллигидан депрессия ва демансияни ривожланиш хавфини оширади.

Тажрибалар шуни кўрсатдики, баъзи иммунитет ҳужайраларида бу тасодифий жараёнлар уларнинг ҳаёти давомида мунтазам равишда содир бўладиган ушбу оқсилларнинг етарлича юқори даражасига эга.

«Вирусли ДНК молекуласи каби кичик бир маълумотга асосланиб, иммун ҳужайра нима қилиш кераклигини ҳал қилиш учун бир неча дақиқага эга. Бу қарор кўпинча ўзини-ўзи йўқ қилишдир», — дейди тадқиқотчи Рандалл Ҳалфманн.

Тадқиқотчилар ушбу жараёнларни тушуниш ҳужайраларнинг ўз-ўзидан ўлимини олдини оладиган ва яллиғланишни камайтирадиган дориларни яратишга ёрдам бериши мумкинлигига ишонишмоқда. Бироқ, бу ёндашув эҳтиёткорликни талаб қилади, чунки бу оқсилларнинг фаоллигини камайтириш танани инфекцияга нисбатан заифроқ қилиб қўшиши мумкин.