Kanadada joylashgan Vaterloo va Leykxed universitetlari genetiklari tadqiqotchi Jon Franklinning qutb ekspeditsiyasi sirini oshkor qildi. Uning ekipaji 1845-yil 19-mayda Shimoli-gʻarbiy dovon (arktika)ni oʻrganish uchun yoʻlga chiqqan va keyin gʻoyib boʻlgan.

Mutaxassislar sayohat ishtirokchilaridan birining shaxsini aniqlashdi. U Erebus kemasining katta ofitseri Jeyms Fisdjeyms boʻlib chiqdi. Olimlar bu kashfiyotga deoksiribonuklein kislotasi tahlili tufayli erishdi. Ular ekspeditsiya aʼzolaridan birining pastki jagʻidagi DNKni tekshirib, uni Fisdjeyms avlodining DNKsi bilan solishtirishdi. DNK mos keldi. Biroq jagʻda kannibalizm izlari topilgan.

“Biz yaxshi sifatli namuna bilan ishladik. Bu bizga Y xromosoma profilini yaratish imkonini berdi. Bizga omad kulib boqdi. Jon Franklinning yoʻqolgan ekspeditsiyasi tarixining bir qismi ochildi”, deydi ekspertlar.

Ushbu izlar gʻoyib boʻlgan ekspeditsiyaning ayanchli taqdiriga ishora qiladi. Uning ishtirokchilari har qanday holatda ham omon qolishga harakat qilishgan. Olimlarning fikricha, Fisdjeymsning jagʻida ketsiklar boʻlgan. Bu jasad oʻlimdan keyin kannibalizatsiya qilinganidan dalolat beradi. Shuningdek, bunday izlar oʻsha yurishning boshqa ishtirokchilarida ham topilgan.

Ekspeditsiyada 129 kishi ishtirok etgan. Ular ikkita kemada — Erebus va Terrorda ochiq dengizga suzib ketishgan. Sayohat paytida Franklin ekipaji Qirol Uilyam oroli yaqinidagi Viktoriya boʻgʻozidagi muzga yopishib qolgan. Baʼzi aʼzolar materikdagi Orqa daryoga borishga urinayotganda halok boʻlgan. Boshqalar Qirol Uilyam orolida vafot etgan. Faqat 30-40 kishi maqsadga erisha olgan. Biroq ular eng yaqin aholi punktlaridan uzoqda boʻlgani uchun sovuqdan halok boʻlgan.