Illyustrativ foto

Xyuston uslubiy-akademik institutining (HMAI) neyrodegenerativ kasalliklar boʻyicha mutaxassisi Stiven Vong yangi tadqiqot maʼlumotlarini sharhlar ekan, semirish barcha oʻzgartirilishi mumkin boʻlgan xavf omillari orasida Alsgeymer kasalligining rivojlanishiga eng muhim taʼsir koʻrsatishini maʼlum qildi.

Uning soʻzlariga koʻra, ortiqcha vazn va miya faoliyatining yomonlashishi oʻrtasidagi bogʻliqlik avval ham isbotlangan. Biroq, yangi HMAI tadqiqoti shuni koʻrsatdiki, semirish chekish, diabet yoki yuqori qon bosimidan koʻra kognitiv qobiliyatlarni koʻproq buzishi mumkin.

Tadqiqotda olimlar normal tana vazniga ega va semirishdan aziyat chekadigan odamlardan olingan yogʻ tarkibidagi molekulalar (lipidlar)ni solishtirishdi. Maʼlum boʻlishicha, ortiqcha vazndagi lipidlarning ayrim turlari Alsgeymer kasalligiga xos boʻlgan amiloid plitalari — oqsil konlarining tez shakllanishiga yordam beradi.

Amiloid quyqa toʻgʻridan-toʻgʻri neyronlarning oʻlimiga olib kelmaydi, ammo ular toʻqimalarni yoʻq qilishga olib keladigan jarayonlarni qoʻzgʻatadi.

“Semizlik yogʻ molekulalarining kimyoviy tarkibiga taʼsir qiladi va bu, oʻz navbatida, miyada amiloid konlarining rivojlanishiga taʼsir qiladi”, — deydi Vong. Mutaxassisning qoʻshimcha qilishicha, semirib ketishdan tashqari, demansning boshqa muhim xavf omillari orasida chekish, spirtli ichimliklarni suiisteʼmol qilish, yurak-qon tomir kasalliklari va diabet bor. Biroq, bu barcha sharoitlardan ortiqcha vazn neyrodegeneratsiyaga olib keladigan biologik jarayonlar bilan eng kuchli aloqani koʻrsatgan.