Qimor oʻyini xarom, deyiladi. Afsuski, keyingi paytda internet tarmoqlari orqali oʻynaladigan turli qimor oʻyinlari ham ommalashib ketdi.

Istisno tarzda aytib oʻtish joizki, yagona maqsadi moddiyat boʻlgan bu jirkanch “mashgʻulotlar”, afsuski, jamiyat uchun ham katta muammolar tugʻdirayotir. Yoshlar tarbiyasida maʼnaviyat, degan tushunchaga soya solayotir. Buning oqibati esa ayanchli.

Fargʻona viloyatidagi dahshatli voqea ham ana shu — «1-xbet” oʻyinidan katta miqdorda qarz boʻlib qolgan fuqaro tomonidan sodir etildi. 1992-yilda tugʻilgan Umar Nishonov (ism-shariflar shartli) avval sudlanmagan. Oilali, ikki nafar farzandi bor. Yaxshigina tashkilotda ish yurituvchi vazifasida ishlagan. Nima boʻldiyu, internet tarmogʻi orqali qimor oʻyinlari (ha, shunday deyish nooʻrin emas, bizningcha) oʻralashib qoldi.

Dastavval yutdi, albatta. Keyin yutqaza boshladi. “Yutqazgan kurashga toʻymas”, deganlariday davom etaverdi, davom etaverdi. Qarz miqdori 100.000.000 soʻmdan oshib ketdi. Bundan tashqari, koʻchadan, doʻstu yor, tanishlaridan olgan qarzlari bor edi. Tabiiyki, bunday holatlarda haqdor tomon chora koʻrishni boshlaydi. Oʻyinlardan chetlashtirilgan Umar oʻz oʻrnida qarzdorlikni yopishi lozim edi. U haqdorlar tomonidan tez-tez ogohlantirilar, hatto tahdidlar boʻlib turardi. Qarzni biridan olib biriga, boshqasidan olib ikkinchisini yopardi. “Darding boʻlsa boʻlsin, qarzing boʻlmasin”, deyishgan. Umar qattiq “stress” holatga tushib borardi.

Qoʻshnisi Omondan ham qarz soʻrab turar, lekin vaqtida qaytarib berardi. Bu gal u 5000 AQSH dollari soʻraganda Omon biroz oʻylanib qoldi. Qurilish qilayotganini aytib 2000 AQSH dollari berib tura olishini aytdi. Umarning ishi bu bilan bitmasdi. Qoʻshnisi bergan 2000 dollarni ham oldiyu qanday qilib vaziyatdan chiqish mumkinligi haqida oʻyladi. Ayni shu oʻylar, tinimsiz qoʻngʻiroqlar uning tinchligi, oromini olgandi. Na kuni, na tunida halovati bor edi.

U qoʻshnisida yana pul borligini va pullarni ayni qaysi xonada turishini ham bilardi. Miyasida “lop” etib koʻrinish bergan bir yomon oʻy unga najot boʻlib koʻrindi.

Aslida “oʻgʻirlik” deb ataluvchi bu yomonlik ortidan esa yovuzlik ham ergashib qolishi mumkinligini idrok etishga unda kuch yoʻq edi.

Kunduz kuni uyda erkaklar boʻlmasligini bilgani xolda Omonning kelinchagi koʻcha tozalab yurgani koʻrdiyu maqsadini amalga oshirish istagida orqa eshikdan hovliga kirib bordi. Pul soʻraganida doimo olib chiqib beriladigan xona tomon yurib asta ichkariga kirdi. U yer bu yerga koʻz yugurtirib hali “obyekt”ni topib ulgurmagandiki, zalda oyoq tovushi eshitildi. Umar yashirinmoqchi boʻldi, ammo sharpa xona tomon yaqinlashib u bilan yuzlashdi.

Uylarida kuppa-kunduz kuni begona odamga koʻzi tushgan ayol qichqirib yubordi.

— Bu yerda nima qilyapsiz?!

Ayol shoshib tashqariga otildi. U homilador, hatto oy-kuni yaqin edi. Orqasidan otilib chiqqan Umar oshxona raxida turgan pichoqni oldi-yu ayolga tashlandi.

— Oʻchir, oʻchir, deyapman.

Pichoq bir zumda ayolning koʻksiga qadaldi. Keyin yana... yana... oxirgisi hatto boʻynidan tortildi.

Yerga uzala tushgan homilador ayolning ustidan sakrab oʻtgan Umar oʻzini yana orqa eshikka urdi.

Oʻshanda soat 11.30 lar chamasi edi. Uyiga chiqib oʻzini oʻnglab, qoʻshnisining uyi oldidagi olomondan yuragi hovliqqan Umar chetroqdagi 1-2 kishiga qoʻshilgan boʻldi. Maʼlumot olmoq boʻldi. Ammo eplolmadi, voqea joyida turolmadi. Asta yurib orqasiga qaytdi.

Mohichehra Isaqova 26-27 yoshlar orasidagi navnihol juvon edi. Bir nafar qizalogʻi bor, turmush oʻrtogʻi bilan ulkan orzular ogʻushida oʻgʻil farzand kutishayotgan edi. Shifokorlar urinishi zoye ketdi. Mohichehraning jarohatlari oʻta ogʻir, boz ustiga koʻp qon yoʻqotgan edi. Uning vujudidagi bugun-erta yorugʻ olamni koʻrishga shay “qoʻchqordek oʻgʻil” ham ayni onasi yangligʻ yovuzlik qurboniga aylangandi.

Insoniyat imkoniyatlarni doim ham muvaffaqiyat, ezgulik, yaxshilik yoʻlida ishlatavermas ekanda. Bizga ulkan sharoitlar manbai boʻlib kirib kelgan taraqqiyot tuhfalaridan foydalanishni oʻyin, shoʻxlik, bexayr qiziqishlarga alishish oqibatlari esa afsuski tez-tez boʻy berib turibdi.

Buni toʻqlikka-shoʻxlik yoinki nonkoʻrlik, deb atash ham oʻrinli boʻlar.

Ikki inson hayotiga, umriga zomin boʻlgan Umarni ham ana shundaylar sirasidan deyish mumkindir. Uning birgina adashishi oqibatida, gardanida yaxshilikka yomonlik, toʻqlikka-shoʻxlik, beboshlik, nonkoʻrlik hatto qotillikdek illatlar bosh koʻtardi va alaloqibat oʻz umrigada zomin boʻldi. Yaqinlari, oilasi, ota-onasi halovatini kunpayakun qildi.

Endigina 30 yoshni qarshilagan, ayni navqiron davrida oʻta ogʻir jinoyatni sodir etib 20 yilga ozodlikdan mahrum etildi.

Barchamizni oilamiz, mahallamiz, atrofimiz va albatta, jamiyatimizni bunday qusurlardan, fojia — jinoyatlardan holi qilsin. Tinch-osoyishta yurtimiz, farovon turmushimiz, yaratilgan imkoniyatlar qadrini bilgan holda munosib yashash qanday yaxshi. Holbuki, bu neʼmatlar bizda bor, kimlardadir esa... Xulosa oʻzingizdan.

Akrom ARIPOV,

Oliy sud bosh konsultanti.