Фото: Getty Images

Покистон Қуролли кучлари Афғонистон ҳудудидаги бир қатор шаҳарларга ҳаво зарбалари берди. Бу ҳақда BBC ҳукумат расмийсига таяниб хабар бермоқда.

Сўнгги маълумотларга кўра, зарбалар Кобул, Қандаҳор ва Поктика шаҳарларига қаратилган. Бу ҳужумлар икки давлат ўртасида 2025 йил октябрда эълон қилинган ўт очишни тўхтатиш келишувига қарамай амалга оширилган.

Нангарҳордаги қочқинлар лагерига зарба

“Толибон” амалдорларининг маълум қилишича, Покистон томонидан Нангарҳор вилоятидаги, Покистондан қайтган афғон фуқаролари жойлашган қочқинлар лагерига ракета зарбаси берилган. “BBC Афғон” хизмати хабарига кўра, бунинг оқибатида камида 9 киши жароҳатланган — уларнинг 7 нафари аёл, 2 нафари эркак. Ярадорлардан бирининг аҳволи оғир экани айтилмоқда.

Халқаро ҳамжамият муносабати

БМТ Бош котиби Антониу Гутерриш ҳамда инсон ҳуқуқлари бўйича олий комиссар Фолкер Тюрк томонларни халқаро ҳуқуқ, хусусан халқаро гуманитар ҳуқуқ талабларига қатъий риоя этишга чақирди. Тюрк Афғонистон ва Покистонни чегарадаги тўқнашувлар ва ҳалокатли ҳаво зарбалари фонида мулоқотга ундади.

Ҳарбий имкониятлар ўртасида катта фарқ

Таҳлилчиларнинг фикрича, “Толибон” ҳукумати Покистонга қарши анъанавий уруш олиб бориши эҳтимолдан йироқ. Покистон армияси ядровий қуролга эга бўлиб, ҳарбий қудрат бўйича дунёдаги энг кучли 15 армия қаторида қайд этилади. “Толибон” эса асосан собиқ афғон армиясидан қолган қурол-яроғ, чет эл кучлари ташлаб кетган техника ҳамда “қора бозор” орқали олинган воситаларга таянади. Мутахассислар улар кўпроқ енгил қуроллар ва партизан тактикаларидан фойдаланишини таъкидламоқда.

Тинчлик ва юқори жанговар шайлик

Кобул, Қандаҳор ва Нангарҳорда вазият айни пайтда нисбатан тинч экани айтилмоқда, аммо ҳар икки томон чегарада юқори жанговар шайлик ҳолатида турибди. “Толибон” ҳарбий вакили “агар ҳужум қилинса, жавоб қайтарамиз, аммо ҳозирча тўқнашувни бошламаймиз”, дея баёнот берган.

Ўзаро айбловлар ва қурбонлар бўйича зиддиятли рақамлар

Ҳар икки томон биринчи бўлиб ҳужум қилинганини даъво қилмоқда. Покистон бош вазири матбуот котиби Мошарраф Зайдининг маълум қилишича, Покистон зарбалари натижасида 27 та “Толибон” ҳарбий нуқтаси йўқ қилинган, 9 таси эгалланган. Шунингдек, 80 дан ортиқ танк, артиллерия воситалари ва зирҳли техника йўқ қилинган. Унинг сўзларига кўра, 133 нафар “Толибон” аъзоси ҳалок бўлган, 200 дан ортиғи яраланган.

“Толибон”нинг жавоби

“Толибон” Мудофаа вазирлиги эса Покистоннинг 19 та ҳарбий нуқтаси ва 2 та базаси эгалланганини, 55 нафар покистонлик аскар ҳалок бўлганини билдирди. Бироқ бу рақамларни мустақил манбалар орқали тасдиқлаш мушкул. Кейинроқ Покистон икки нафар аскари ҳалок бўлгани ва уч нафари яраланганини тан олди.

Портлашлар ва “очиқ уруш” баёноти

AFP мухбирлари Кобулда тунги соат 01:50 атрофида кучли портлашлар ва самолётлар овози эшитилганини хабар қилди. Ўқ овозлари тахминан 02:30 гача давом этган. Покистон мудофаа вазири Хожа Муҳаммад Осиф эса X тармоғидаги баёнотида “сабр косамиз тўлди, энди бу очиқ уруш”, деб ёзди.

Сиёсий чақириқлар

АҚШнинг Афғонистон бўйича собиқ махсус вакили Залмай Халилзод можарони “даҳшатли динамика” деб атаб, икки давлат ўртасида ҳудуддан бир-бирига қарши гуруҳлар фойдаланмаслиги бўйича дипломатик келишув тузишни таклиф қилди. Унинг фикрича, бундай келишувни учинчи томон, масалан, Туркия назорат қилиши мумкин.

Минтақавий дипломатик ҳаракатлар

Саудия Арабистони ташқи ишлар вазири Файсал бин Фарҳон Ол Сауд Покистон ташқи ишлар вазири Исҳоқ Дар билан телефон орқали мулоқот қилиб, минтақадаги вазият ва кескинликни камайтириш йўлларини муҳокама қилган. Айни пайтда Исҳоқ Дар расмий ташриф билан Саудия Арабистонида бўлиб турибди.

Вазият ҳали ҳам кескинлашиб, томонлар баёнотлари эса турлича ва ўзаро зиддиятли бўлиб қолмоқда.