XS.UZ
Янги даврни бошлаб берган тарихий ташриф Самимий қутлов Ўзбекистон Президентининг БМТ Бош Ассамблеяси 72-сессиясидаги нутқи жаҳон оммавий ахборот воситалари нигоҳида Аграр соҳа ривожида муҳим босқич Депутатлар инсон манфаатларини таъминлашга қаратилган қонун лойиҳаларини кўриб чиқдилар Халқ билан мулоқотнинг ноёб тизими Фракцияларда долзарб қонун лойиҳалари кўриб чиқилди Ислом дини бизни эзгулик ва тинчликка, асл инсоний фазилатларни асраб-авайлашга даъват этади Замонавий қурилмалар ва интерактив хизматлар Ҳаракатлар стратегияси: дастлабки натижалар халқимиз ҳаётида намоён бўлмоқда Жаҳон жамоатчилиги Ўзбекистонда кечаётган ўзгаришларни юксак баҳоламоқда Россия Федерацияси делегацияси Самарқандда Тиббий-илмий янгиликлар ва истиқбол Мурожаатлар ижроси бўйича батафсил ахборот берилди Келажак тараққиётимизнинг муҳим омили Тинчлик — энг улуғ неъмат Биохилмахилликни асраш Илғор тажрибалар оммалаштирилаяпти Ҳарбий спортчилар: «Муваффақиятларимиз — жонажон Ватанимизга чексиз меҳр-муҳаббатимиз ифодаси» Вакилларимизнинг муносиб иштироки Яна бир нуфузли мусобақа Маърифат чароғбони Ўзбекистон Республикаси Президентининг АҚШга ташрифи самарали бўлди Ўзбекистон — АҚШ бизнес форуми Россия Федерацияси делегацияси ташрифи Ўзбекистон — дунё нигоҳида Тараққиёт ва фаровонлик йўлида Орол фожиаси — глобал муаммо Бюрократик тўсиқлар барҳам топмоқда Яхши қўшничилик ва мустаҳкам дўстлик ифодаси

КЎНГИЛ ХИЁБОНИ

Тор, қийшиқ кўчанинг ўксик оқшомини Турсунқул аканинг чурук дарвозаси тепасига ўтқизилган бир фанорнинг титрак нурларигина ёритар эди. Уни ҳар кун кечқурун паст бўйли, бурушиқ юзли бир чол келиб, ёқиб кетар эди. Биз уни “Фанорчи ота”, дер эдик. У жуда юввош, индамас кишийди, кичкина нарвончасини чаққон қўйиб, аллақандай усталик билан чиқар, қўлтиғидан кир рўмолчасини олиб, авайлаб фанор ойналарини артарди.

  • 03 Май 2014

Топмадим

Жонимдин  ўзга ёри вафодор топмадим,

Кўнглумдин ўзга маҳрами асрор топмадим.

Жонимдек ўзга жонни дилафгор кўрмадим,

Кўнглум киби кўнгулни гирифтор топмадим. 

Усрук кўзига токи кўнгул бўлди мубтало,

Ҳаргиз бу телбани яна ҳушёр топмадим. 

Боре борай эшигига бу навбат, эй кўнгул,

Нечаки бориб эшигига, бор топмадим. 

Бобур, ўзунгни ўргатакур, ёрсизки, мен

Истаб жаҳонни, мунча қилиб, ёр топмадим. 

  • 03 Май 2014

Ҳикоят

Бир фозил одамнинг уйида сичқонлар кўпайиб кетди. Одамлар унга:

— Нега уйингизда мушук асрамайсиз? Мушук сичқонлар кушандаси эканини биласиз-ку. Агар битта мушук асрасангиз, сичқонлар ҳужумидан қутуласиз, — дедилар.

  • 03 Май 2014

Йўлда

Термиздан поездга чиқдим. Тошкентга қараб. Купеда бир аёл ва эркак суҳбатлашиб ўтирибди. Икковининг ҳам чеҳраси очиқ. Аёлнинг кўзларида ички бир дард. Хазин. Аммо билдирмайди.

Тилимиз ва адабиётимизнинг бобокалонларидан бири Юсуф Хос Ҳожиб биринчилардан бўлиб, инсон фарзандининг ахлоқий қомусини яратди. Ул зоти шариф 1069 йилда битган “Қутадғу билиг” (“Саодатга элтувчи билим”) асари ана шундай қомуснинг мукаммал намунасидир.

Юсуф Хос Ҳожиб маънавий камолотга эришмоқчи бўлган кишиларни, аввало, илм, ҳунар эгаллашга чорлайди:

Билимни буюк бил,

Уқувни улуғ,

Бу икков жиловни

Қўймаган — қутлуғ.

Билимсиз барчаси

Дардмандир, дардман.

Бу дард давосига

Билим ҳунарманд.

Жаҳон фанининг дарғаларидан Абу Райҳон Беруний эса, гўё маслакдоши Юсуф Хос Ҳожибни қўллаб-қувватлагандек, дейди:

— Донишманд ва олимлар хулқларидан ўрнак олиш яхши хулқни тиргизади, ёмонини йўқ қилади. 

— Билим — ўқиш ва такрорлаш меваси.

Илмли, ҳунарли бўлишнинг зиёдалиги, жаҳолатнинг касофати, орифликнинг шарофати тўғрисида Ибн Сино, Форобий, Улуғбек сингари алломалар ҳам қайта-қайта огоҳлантирган.

Файласуф Абдулхолиқ ўиждувонийнинг маънавий зурриётларига қолдирган васиятномасида мана бундай сатрлар бор: “Эй фарзанд, комил инсон бўлишга интил, илм эгаллашдан зерикма, дунёга ҳирс қўйма, Ватан севинчини кўзлаб яша, туққан юрт тупроғини кўзингга тўтиё айла, ҳар қадамингни ўйлаб бос, токи оқибатда пушаймонлиқ келмагай...”

Миллатимиз фахри, фидойи олим ва хассос шоир Абдулла Авлоний ёш авлодга атаб “Туркий Гулистон ёхуд ахлоқ” деган асар ёзди. У бошдан-оёқ яхши хулқлар, ёмон хулқлар тафсирига, таҳлилига бағишланган. Авлоний яхши хулқлар сирасига диёнат, поклик, қаноат, сабр, ҳалимлик, иффат, ҳаё, хайрхоҳлик, саховат сингари хислатларни киритади, уларнинг инсонга нечоғли кўрк бағишлаб, руҳий камолот сари элтишини исботлайди.

 

Бир ривоят бор. Бир куни Алишер Навоий отда кетаётиб, ногаҳон йўл бўйида ўтирган ўсмир болага кўзи тушди. Ҳазрат отдан тушиб, болакайнинг қўлини олди. Шундан сўнг шоир бу ҳолатга ажабланиб турган мулозимларга боқиб, деди:

— Бул йигитча устозимнинг набираси бўлади. Биз унга салом бериб, устоз хотирини шод айладик...

Даҳо шоирнинг бу хайрли амалини камтарлик ва хоксорликнинг юксак чўққиси, дейиш мумкин.

 

Ҳамонки, гап камтарлик, кичик феълликка етиб келган экан, бу мавзуда ҳам икки оғиз сўзлаш ўринли бўлар. Фақирлик ва манманлик, кибр ва тавозе, қўрслик ва ҳалимлик, аччиқ тил. Бундан минг йил муқаддам Аҳмад Яссавий “Девони ҳикмат” китобида:

Қул Хожа Аҳмад тоат қил,

Билмам, умринг неча йил,

Аслинг, билсанг оби гил,

Яна гилга кетаро! — дейди.

Бас, шундоқ экан, нечун биз ерни миннат билан босамиз? Нимага баъзан бировларни оёқ учида кўрсатамиз, гоҳида салом беришни эмас, ҳатто, алик олишни ҳам унутиб қўямиз. Нафс ва калондимоғлик баъзан дўстни душманга, туққан-туғишганни етти ётга айлантириши ҳеч гап эмас. Шунинг учун ўтмишдаги улуғ аждодларимиз нафснинг қутқусига учмасликка, тамадан йироқ бўлишга  ундайди. 

Бу сирли олам сингари маънавий камолотнинг ҳам поёни йўқ. Кимки ички дунёсини яхши хулқлар билан безаб, одамийлик шевасига риоя қилиб яшаса, у бахтлидир. Зеро, Навоий бобо айтмоқчи, малоҳатдур ҳусни одамзод.

Саъдулла СИЁЕВ.

 

қулоқ орқали вужудга зарар етказади

  • 12 Апрель 2014

Асл олтин

Дунёда бир хазина бор. Ундан дуру гавҳарларни олаверинг, асло тугамайди. Қайтанга кўпаяверади. У тоғлар бағрида ҳам, ер остида ҳам эмас. Уни осмону фалакдан ҳам изламанг. Бебаҳо-ю, беқиёс бойлик у. Оламнинг сўнгсиз сирлари, ҳайратга солгувчи мўъжизалари шу хазина ичра жамулжам.

На қилдим санга ман, ёрим, жамолингдин жудо қилдинг,
Бошимда гарди ғамни чун чароғи осиё қилдинг.

Бир одамга катта мерос қолганди. Бироқ осон келган, осон кетар, деганларидек, тадбир билан сарфламади, қисқа пайтда бутун бошли меросни тугатди.

  • 05 Апрель 2014

Баҳор

— Азимованинг қизи сени велосипедда кўрипти. Йиқилибсан. Онасига айтипти...
Онамнинг бу гапи менинг тинчимни йўқотди: демак, Бибигул мени кўрипти, йўқ... менга эътибор қилипти. Йиқилганимга ачинипти. Ҳатто онасига ҳам айтипти!

Урганч шаҳридаги Бобур маҳалласининг каттаю кичиги  Бобожон ота номини ҳурмат билан тилга олади. Эл хизматига белини маҳкам боғлаган отахон ҳамиша маҳалладошларининг тўю маъракасида бош-қош.

Кўриш қобилияти чекланганлар учун

A- A A+

Кўп ўқилган